Više od 1.500 brodova mjesecima zarobljeno u Perzijskom zaljevu: Naučnici upozoravaju na moguću ekološku prijetnju

Zbog višemjesečne blokade Hormuškog moreuza više od 1.500 trgovačkih brodova ostalo je usidreno u Perzijskom zaljevu, a stručnjaci upozoravaju da bi njihov istovremeni povratak u međunarodni pomorski saobraćaj mogao izazvati ozbiljne posljedice po morske ekosisteme širom svijeta.

Prema upozorenjima međunarodnog tima morskih biologa, dugotrajno mirovanje brodova stvorilo je uslove za intenzivno nakupljanje različitih morskih organizama na njihovim trupovima. Kada brodovi ponovo isplove, postoji mogućnost da će te organizme prenijeti u luke na različitim kontinentima, čime bi se povećao rizik od širenja invazivnih vrsta.

Mjeseci mirovanja stvorili ozbiljan problem

Hormuški moreuz jedan je od najvažnijih pomorskih prolaza na svijetu, a njegova blokada, koja traje od kraja februara, zaustavila je veliki broj trgovačkih brodova.

Tokom višemjesečnog stajanja na potopljenim dijelovima brodova razvile su se zajednice mikroorganizama, algi, školjki, vitičastih rakova i drugih morskih beskralježnjaka.

Naučnici upozoravaju da bi njihovo prenošenje u druga mora moglo narušiti prirodnu ravnotežu lokalnih ekosistema.

„Da ste pokušali osmisliti najgori mogući scenario, teško da biste ga mogli napraviti drugačije. Ovo je savršena oluja“, upozorio je profesor Mario Tamburri iz Centra za nauku o okolišu Univerziteta u Marylandu, vodeći autor istraživanja.

Prijetnja morskim ekosistemima širom svijeta

Istraživači navode da se ovakav scenario do sada nije dogodio, jer nijedna ranija blokada pomorskog saobraćaja nije ostavila toliki broj brodova toliko dugo u mirovanju.

U redovnim okolnostima trgovački brodovi u lukama ostaju svega nekoliko dana, što ne ostavlja dovoljno vremena da se na njihovim trupovima razviju guste kolonije morskih organizama.

Ako brodovi isplove bez prethodnog čišćenja, mogli bi prenijeti invazivne vrste koje ugrožavaju domaće biljne i životinjske vrste, remete prirodnu ravnotežu i doprinose širenju bolesti među morskim organizmima.

Stručnjaci upozoravaju da posljedice ne bi bile samo ekološke. Invazivne vrste mogu ozbiljno ugroziti ribarstvo, oštetiti infrastrukturu, začepiti industrijske rashladne sisteme i uzrokovati velike ekonomske gubitke.

Posebno zabrinjava otpornost organizama

Perzijski zaljev karakterišu izrazito visoke temperature mora i povećan salinitet, zbog čega organizmi koji u njemu preživljavaju imaju izuzetnu otpornost na zahtjevne uslove.

Upravo zbog toga naučnici smatraju da bi takve vrste mogle lakše opstati i u drugim toplim morskim područjima.

Kao posebno osjetljive izdvajaju se luke u državama poput Indije i Singapura, gdje bi nadležne službe trebale pojačati nadzor i preventivne mjere.

Poziv na hitne preventivne mjere

Međunarodna pomorska organizacija (IMO) već je upozorila brodarske kompanije na potencijalni rizik i pozvala ih da dosljedno primjenjuju propisane procedure čišćenja brodskih trupova prije nastavka plovidbe.

Naučnici istovremeno apeluju na vlade i nadležne institucije da organizuju detaljne preglede i uklanjanje morskih organizama sa brodova prije njihovog napuštanja Perzijskog zaljeva, kako bi se smanjio rizik od širenja invazivnih vrsta i zaštitili morski ekosistemi širom svijeta.