Klokić izazvao burne reakcije izjavama na RTRS-u: Republiku Srpsku nazvao državom, evo šta piše u Ustavu BiH!

Ministar za evropske integracije i međunarodnu saradnju Republike Srpske Zlatan Klokić izazvao je pažnju javnosti svojim izjavama tokom gostovanja u Jutarnjem programu Radio-televizije Republike Srpske (RTRS). Govoreći o međunarodnim aktivnostima entitetske vlasti, iznio je stavove prema kojima Republika Srpska, kako je rekao, za njene predstavnike ima karakter države i posjeduje gotovo sve elemente državnosti.

Njegove poruke ponovo su otvorile pitanje ustavnih nadležnosti entiteta, posebno kada je riječ o predstavljanju Bosne i Hercegovine u međunarodnim odnosima i procesu evropskih integracija.

Klokić je tokom emisije istakao da je jedan od glavnih zadataka njegovog ministarstva jačanje međunarodnog položaja Republike Srpske i uspostavljanje kontakata s političkim predstavnicima drugih država.

“Naše najznačajnije aktivnosti su pozicioniranje Republike Srpske na međunarodnom planu. Kada je došlo do promjene u američkoj administraciji, mi smo postali partneri i to pozicioniranje kao partnera koji ima legitimno pravo da iznese svoje stavove jeste ono čemu mi težimo”, izjavio je Klokić.

Klokić: „Za nas same ona jeste država“

U nastavku razgovora ministar je iznio još direktniji stav o položaju Republike Srpske, posebno kritikujući odnos pojedinih članica Evropske unije prema entitetskim predstavnicima.

Tom prilikom ponovio je da vlasti u Banjoj Luci žele da Republika Srpska bude tretirana kao ravnopravan sagovornik u međunarodnim razgovorima i evropskim integracijama.

“Za nas same ona jeste država i mi čuvamo te elemente koje smo dobili u Dejtonskom mirovnom sporazumu. Nismo zadovoljni odnosom pojedinih zemalja Evropske unije i same EU koji ne žele da vide Republiku Srpsku kao ravnopravnog sagovornika i nekoga ko će biti ravnopravan takmac u evropskim integracijama”, dodao je Klokić, ustvrdivši da RS ima “gotovo sve elemente državnosti”.

Ovakve izjave posebno su značajne zbog činjenice da je riječ o ministru čiji resor obuhvata evropske integracije i međunarodnu saradnju. Upravo su vanjska politika i predstavljanje države u međunarodnim odnosima pitanja koja su jasno uređena Ustavom Bosne i Hercegovine.

Moskva, Austrija, Francuska i Njemačka u fokusu aktivnosti

Govoreći o načinu na koji Republika Srpska nastoji ostvariti veći međunarodni utjecaj, Klokić je izdvojio entitetska predstavništva u nekoliko evropskih država, ali i u Rusiji.

Prema njegovim riječima, predstavništva u Moskvi, Austriji, Francuskoj i Njemačkoj predstavljaju važan dio aktivnosti usmjerenih na povezivanje s međunarodnim političkim i drugim centrima.

U tim nastojanjima značajnu ulogu, kako je naveo, ima i dijaspora, preko koje se također pokušava ostvariti komunikacija i predstaviti politički stavovi vlasti Republike Srpske.

Međutim, pitanje međunarodnog predstavljanja entiteta ne može se posmatrati odvojeno od ustavnog uređenja Bosne i Hercegovine.

Šta zapravo propisuje Ustav Bosne i Hercegovine?

Ustav Bosne i Hercegovine, koji predstavlja Aneks IV Dejtonskog mirovnog sporazuma, jasno definiše državno uređenje i položaj dva entiteta.

Bosna i Hercegovina je suverena država čiji se teritorij sastoji od dva entiteta – Federacije Bosne i Hercegovine i Republike Srpske. Entiteti imaju široke ustavne nadležnosti, ali nemaju status nezavisnih država niti samostalni suverenitet.

Posebno je važan član III Ustava BiH, kojim su precizirane nadležnosti institucija Bosne i Hercegovine i entiteta.

Član III.1. propisuje da je vanjska politika u nadležnosti institucija Bosne i Hercegovine. To znači da međunarodno predstavljanje države i vođenje njene vanjske politike pripadaju državnim institucijama, a ne entitetskim ministarstvima.

Entiteti, s druge strane, mogu razvijati određene oblike saradnje s inozemstvom u okviru svojih ustavnih nadležnosti, ali takve aktivnosti ne podrazumijevaju pravo na samostalno vođenje vanjske politike.

Evropske integracije vode se na nivou države

Slična pravila važe i kada je riječ o evropskom putu Bosne i Hercegovine.

Proces pristupanja Evropskoj uniji vodi Bosna i Hercegovina kao država, a evropske institucije kao sagovornika u procesu proširenja imaju državne institucije BiH.

Entiteti mogu učestvovati u ispunjavanju obaveza iz evropske agende i sarađivati s institucijama na različitim nivoima vlasti, ali nemaju zaseban status države kandidatkinje niti mogu samostalno voditi proces pristupanja Evropskoj uniji.

Ni predstavništva Republike Srpske u inozemstvu nemaju status diplomatsko-konzularnih predstavništava Bosne i Hercegovine. Njihovo djelovanje ne može zamijeniti nadležnosti Ministarstva vanjskih poslova BiH niti državnih diplomatskih misija.

Klokićevo gostovanje tako je ponovo otvorilo raspravu o granicama entitetskih nadležnosti i načinu na koji vlasti Republike Srpske predstavljaju svoj položaj u međunarodnim odnosima.

Upravo zbog njegove ministarske funkcije, izrečeni stavovi imaju dodatnu političku težinu, posebno u kontekstu odnosa Bosne i Hercegovine s Evropskom unijom i njenim međunarodnim partnerima.