Bosna i Hercegovina na pragu jedinstvenog euro područja plaćanja

Guvernerka Centralne banke Bosne i Hercegovine Jasmina Selimović izjavila je u novogodišnjem intervjuu za Dnevni avaz da je Centralna banka BiH 12. decembra 2025. godine zvanično obavijestila nadležne institucije Evropske unije da je proces predaplikacije za pristupanje jedinstvenom području plaćanja u eurima – SEPA (Single Euro Payments Area) uspješno okončan.

Kako je pojasnila, naredni korak, odnosno podnošenje konačne aplikacije, zavisi isključivo od usvajanja preostale potrebne regulative na entitetskom nivou.

„Iz Centralne banke BiH smo 12. decembra 2025. godine informirali nadležne institucije Evropske unije o završenoj predaplikaciji za SEPA, dok podnošenje konačne prijave zavisi od usvajanja nedostajuće regulative u entitetima“, kazala je Selimović.

Pristupanjem Bosne i Hercegovine SEPA sistemu otvorile bi se značajne mogućnosti za snažniju integraciju domaće ekonomije s evropskim tržištem, ali i za povećanje konkurentnosti bh. kompanija. Posebno važan aspekt odnosi se na smanjenje bankarskih naknada, koje su trenutno osjetno više u odnosu na države koje već učestvuju u SEPA području.

Za građane i privredu ulazak u SEPA značio bi izjednačavanje uslova domaćeg i prekograničnog platnog prometa s državama članicama ovog sistema. Jedna od ključnih prednosti bila bi znatno niža cijena dolaznih i odlaznih novčanih transfera, što bi donijelo konkretne i direktne finansijske uštede.

Prema ranijim procjenama Svjetske banke, zemlje zapadnog Balkana koje još nisu dio SEPA-e plaćaju i do šest puta veće naknade za prekogranična plaćanja u poređenju sa zemljama unutar ovog sistema. Zbog toga se Bosna i Hercegovina trenutno nalazi u nepovoljnijem položaju u odnosu na članice SEPA područja.

Značaj pristupanja SEPA-i ogleda se i u dodatnom usklađivanju domaćeg zakonodavstva s regulativom Evropske unije, što bi moglo imati pozitivan utjecaj na privlačenje stranih investicija. Posebno je važno što značajan dio ulaganja u BiH dolazi upravo iz zemalja koje su dio SEPA sistema, čime bi se mogao dodatno potaknuti razvoj domaćeg tržišta kapitala.

Osim ekonomskih koristi, pristupanje SEPA-i moglo bi doprinijeti povećanju obima digitalnih plaćanja i smanjenju korištenja neformalnih platnih kanala, što bi unaprijedilo transparentnost finansijskih tokova i ukupni ekonomski razvoj zemlje.

Selimović je najavila i da bi u julu trebala započeti primjena sistema TIPS Clone, koji bi omogućio trenutno izvršavanje plaćanja u konvertibilnim markama, bez vremenskog kašnjenja, čime bi se dodatno unaprijedio platni sistem u Bosni i Hercegovini.