data-nosnippet>
Prema informacijama koje je objavio rumunski medij Digi24, Sjedinjene Američke Države zatražile su razmještaj dodatnih vojnih kapaciteta u Rumuniji, uključujući trupe i borbene avione, u zračnoj bazi Mihail Kogălniceanu Air Base. Riječ je o strateški važnom objektu NATO koji se nalazi u blizini obale Crno more.
Ova inicijativa dolazi u trenutku pojačanih napetosti na međunarodnoj sceni, posebno u kontekstu sukoba između Sjedinjene Američke Države, Izrael i Iran.
Rumunija odobrila američki zahtjev
Predsjednik Rumunije Nicușor Dan potvrdio je da je njegova zemlja spremna ugostiti američke kapacitete koji će podržavati vojne operacije, uključujući avione za dopunjavanje gorivom, nadzornu opremu i sisteme za satelitsku komunikaciju.
“Govorimo o dopunjavanju aviona gorivom, nekoj opremi za nadzor i nekoj opremi za satelitsku komunikaciju u korelaciji sa štitom Deveselu“, rekao je Dan.
“Ova oprema je odbrambena, ne nosi municiju. U mjeri u kojoj parlament to odobri… bit će raspoređena u Rumuniju u skladu s američko-rumunskim partnerstvom”, dodao je.
Odluka je donesena nakon sjednice vrhovnog odbrambenog vijeća, a potom je potvrđena i u rumunskom parlamentu, iako je dio opozicije izrazio protivljenje ovom planu.
Dugogodišnje vojno partnerstvo
Rumunija se smatra jednim od najpouzdanijih saveznika Washingtona u istočnoj Evropi. Na njenoj teritoriji već se nalazi američki raketni odbrambeni sistem Aegis Ashore missile defense system, instaliran prije deset godina u gradu Deveselu kao dio šireg sistema zaštite NATO saveznika od potencijalnih raketnih prijetnji.
Sistem je dodatno moderniziran nakon početka Ruska invazija na Ukrajinu 2022, kada je sigurnosna situacija u regionu značajno pogoršana.
Američko vojno prisustvo u Rumuniji
Iako su Sjedinjene Države prošle godine povukle oko hiljadu vojnika iz baze Mihail Kogălniceanu, još približno toliko američkih vojnika ostalo je stacionirano u Rumuniji. Ukupna stalna saveznička prisutnost u zemlji iznosi oko 3.500 vojnika NATO-a.
Rumunija dijeli kopnenu granicu s Ukrajina dugu oko 650 kilometara, što ovu državu čini jednim od ključnih logističkih i sigurnosnih čvorišta za aktivnosti saveza u regionu. U proteklom periodu zabilježeni su i slučajevi prelaska ruskih dronova u blizini rumunskog zračnog prostora, dok mine u Crnom moru predstavljaju dodatnu prijetnju pomorskim rutama i energetskim tokovima.
Veliki planovi za NATO bazu
Zračna baza Mihail Kogălniceanu trenutno prolazi kroz opsežan proces modernizacije i proširenja. Prema planovima rumunskih vlasti, ovaj kompleks bi u narednim godinama mogao postati jedna od najvećih vojnih baza NATO-a u Evropi.
Procjenjuje se da će modernizacija projekta koštati oko 2,5 milijardi eura. Rumunija se nada da će dio sredstava, oko 400 miliona eura, osigurati iz fondova Evropska komisija.
Kada projekat bude završen, baza bi mogla primiti do 10.000 stalno raspoređenih vojnika, uz mogućnost dodatnog raspoređivanja snaga u kriznim situacijama. Dugoročni plan predviđa da bi do 2040. godine Mihail Kogălniceanu mogao postati najveća zračna baza u Evropi, čak veća i od poznate američke baze Ramstein Air Base u Njemačka.
Širi geopolitički kontekst
Iako je sigurnosna situacija u Ukrajina i dalje jedan od ključnih razloga za jačanje vojnog prisustva NATO-a u istočnoj Evropi, analitičari smatraju da najnoviji razvoj događaja pokazuje da američka strategija u regionu ima i širi geopolitički značaj.
Eskalacija sukoba na Bliski istok i rast napetosti između Irana i zapadnih saveznika dodatno su skrenuli pažnju na važnost vojnih baza u jugoistočnoj Evropi. Upravo zbog toga Washington sve intenzivnije ulaže u infrastrukturu i kapacitete baze Mihail Kogălniceanu, koja bi u budućnosti mogla imati ključnu ulogu u logističkim i sigurnosnim operacijama saveza.