Pojačane kontrole na granicama Hrvatske: Šta novi sistem znači za putnike iz BiH

Hrvatska je još od 12. oktobra započela primjenu novog sistema ulaska i izlaska za državljane trećih zemalja, a od 1. januara 2026. godine taj sistem je dodatno proširen i primjenjuje se u znatno većem obimu.

Novi režim kontrole podrazumijeva obavezno fotografisanje putnika i uzimanje otisaka prstiju prilikom ulaska u šengenski prostor. Sistem je u prethodnom periodu bio u faznoj primjeni, najprije po četiri sata dnevno, dok se od početka ove godine provodi u punijem kapacitetu – osam sati tokom dnevne i osam sati tokom noćne smjene.

Kako je pojašnjeno iz nadležnih institucija, cilj sistema je formiranje digitalnog dosjea svakog putnika, čime se omogućava brža i preciznija identifikacija prilikom svakog narednog ulaska u Evropsku uniju. U budućim prelascima granice verifikacija će se vršiti prvenstveno putem fotografije, uz već postojeće podatke u sistemu.

Iz policije navode da se dosadašnja postepena primjena pokazala kao dobar potez, jer su se i službenici na graničnim prijelazima, ali i sami putnici, imali vremena prilagoditi novim procedurama. Većina putnika je upoznata s promjenama, iako priznaju da se zadržavanja na granicama sada osjetno produžavaju, piše BHRT.

Građani navode da gužve postoje, ali istovremeno izražavaju razumijevanje za dodatne kontrole, naglašavajući da je sigurnost važna. Ipak, dio putnika ukazuje na to da se procedura ponavlja pri svakom prelasku granice, što dodatno usporava saobraćaj. Također, određeni broj građana neće biti obuhvaćen novim provjerama jer posjeduju boravišne dozvole ili dokumente država članica Evropske unije, dok će ostali prvi put prolaziti kroz sistem registracije.

Nakon uvođenja EES sistema, tokom 2026. godine planiran je i početak primjene ETIAS sistema. Riječ je o obaveznoj autorizaciji prije putovanja, koja će se podnositi putem mobilne aplikacije, uz plaćanje takse od 20 eura. Jednom odobrena autorizacija važit će tri godine ili do isteka putne isprave, a početak njene primjene očekuje se u posljednjem tromjesečju ove godine.

Promjene bi uskoro mogle zahvatiti i granične prijelaze Bosne i Hercegovine. Agencija za identifikacione dokumente razvila je aplikaciju koja bi Graničnoj policiji omogućila uvid u saobraćajne prekršaje počinjene na teritoriji BiH, s ciljem sprječavanja izlaska iz zemlje vozačima koji imaju neplaćene kazne.

Iz Granične policije BiH ističu da navedeni sistem još uvijek nije u funkciji te da, u ovom trenutku, ne postoji zakonski osnov koji bi omogućio zabranu izlaska iz zemlje zbog neplaćenih prekršaja. O svemu su, kako navode, obavijestili nadležne institucije.

Prema dostupnim podacima, dugovanja građana Bosne i Hercegovine po osnovu neplaćenih saobraćajnih kazni iznose oko 26,6 miliona konvertibilnih maraka, dok dug stranih državljana iznosi približno 223 hiljade maraka. Uvođenjem novog sistema, ukoliko dobije zakonsku podršku, cilj bi bio smanjenje broja neplaćenih kazni i efikasnija kontrola na graničnim prijelazima.