Predsjednica Evropske središnje banke Christine Lagarde demonstrativno je napustila svečanu večeru održanu u okviru Svjetskog ekonomskog foruma u Davosu, nakon govora američkog ministra trgovine Howard Lutnicka, koji je izazvao snažne reakcije među evropskim zvaničnicima.
Prema pisanju Reutersa i Financial Timesa, Lutnick je tokom obraćanja umanjivao politički i ekonomski utjecaj Evrope na globalnoj sceni, istovremeno zagovarajući stav da bi se svjetska ekonomija trebala više oslanjati na ugalj, a manje na obnovljive izvore energije. Takve poruke izazvale su vidno negodovanje među prisutnima.
Svjedoci navode da je Lagarde neposredno nakon iznošenja spornih izjava ustala i napustila salu, nakon čega je večera ubrzo prekinuta, a gosti nisu stigli ni do završnog dijela programa. Jedan od učesnika opisao je atmosferu kao „napetu“, dok ju je drugi okarakterisao kao „glasnu i oštru“.
Nekoliko sati kasnije, američki predsjednik Donald Trump saopćio je da je u razgovorima s NATO savezom, prema njegovim riječima, „osigurao potpun i trajan američki pristup Grenlandu“. Istovremeno je zatražio od evropskih saveznika snažnije angažiranje u oblasti arktičke sigurnosti, navodeći potrebu suprotstavljanja, kako je rekao, „prijetnji Rusije i Kine“.
Trump je pritom naglasio da Sjedinjene Američke Države neće silom preuzeti Grenland, te je odustao i od ranije najavljenih carina na robu iz evropskih zemalja koje su stale uz Danskau. Iako je ta odluka privremeno umirila situaciju u Bruxellesu, danski zvaničnici poručili su da pitanje suvereniteta nad Grenlandom „nije i ne može biti predmet pregovora“.
Najnoviji zaokret američke administracije imao je pozitivan kratkoročni efekt na evropska finansijska tržišta, ali brojni analitičari i diplomati upozoravaju da su Trumpove ranije poruke ostavile dugoročne posljedice po transatlantsko povjerenje.
„Trump je prešao Rubikon. Mogao bi to učiniti ponovo. Nema povratka na staro“, rekao je jedan evropski diplomat za Reuters, dodajući da Evropska unija mora intenzivirati napore na jačanju vlastite strateške neovisnosti u ekonomskom, političkom i sigurnosnom smislu.