SIPA pretresla kuću u Ljubuškom: Istraga zbog sumnje na širenje mržnje i promociju ustaške ideologije
Pripadnici Državne agencije za istragu i zaštitu (SIPA) izvršili su pretres porodične kuće u Ljubuškom, postupajući po prijavi koja se odnosi na sumnju u širenje mržnje i promovisanje ustaške ideologije. Aktivnosti su provedene u okviru istrage usmjerene na porodični brend “Patria Eterna”, koji se bavi proizvodnjom odjeće i suvenira sa simbolima Hrvatske odbrambene snage (HOS).
Prema dostupnim informacijama, predmet interesovanja istražnih organa jeste distribucija majica i drugih artikala sa simbolima koji se u javnosti često dovode u vezu s kontroverznim historijskim nasljeđem.
Reakcija vlasnice brenda
Vlasnica brenda, Frančeska Primorac Čotić, potvrdila je da su inspektori ušli u njen dom, navodeći da je ogorčena načinom na koji je akcija provedena.
Prijava protiv brenda odnosi se na navodno promovisanje ustaštva putem dizajna i simbolike korištene na odjevnim predmetima. Iz “Patria Eterna” odbacuju takve navode i ističu da njihov rad, kako tvrde, ima patriotski, a ne ideološki karakter.
“Ne promovišemo mržnju, nasilje niti bilo kakvu ideologiju usmjerenu protiv drugih naroda. Smatramo da je riječ o legitimnom historijskom simbolu”, navela je Primorac Čotić.
Spor oko simbolike HOS-a
U središtu polemike nalazi se grb HOS-a, uključujući i natpis “Za dom spremni”, koji je bio sastavni dio službenog obilježja ove formacije tokom rata devedesetih. Iako dio javnosti taj simbol tumači kao izraz ratnog identiteta i domoljublja, historijski je neraskidivo povezan s ideologijom i režimom Nezavisna Država Hrvatska, koji je tokom Drugog svjetskog rata odgovoran za masovne zločine nad Srbima, Jevrejima, Romima i antifašistima.
Upravo ta historijska konotacija predstavlja ključni pravni i društveni problem u procjeni da li je riječ o dozvoljenom obilježju iz ratnog perioda devedesetih ili o simbolu koji podstiče nacionalnu i vjersku mržnju.
Pojačan nadzor nad ekstremističkim simbolima
Akcija u Ljubuškom dolazi u periodu pojačanog institucionalnog nadzora nad prodajom i distribucijom materijala koji se povezuju s fašističkim pokretima i paravojnim formacijama. Nadležni organi posljednjih godina sve češće ispituju ovakve slučajeve kroz prizmu krivičnih djela izazivanja nacionalne, rasne i vjerske mržnje.
Iz brenda “Patria Eterna” poručuju da za postupanje protiv njih ne postoji “ni pravna ni moralna osnova” te najavljuju nastavak rada i pravnu borbu.
„HOS-ov znak je legitiman. Mi stojimo iza svoje domovine, svoje povijesti i svojih ljudi“, naveli su iz ovog brenda.
Slučaj iz Ljubuškog ponovo otvara duboke podjele u bosanskohercegovačkom društvu o granici između njegovanja historijskog nasljeđa i potencijalnog promovisanja ideologija koje su u evropskom pravnom prostoru široko osuđene. Dok SIPA prikuplja dokaze, konačnu riječ o eventualnoj krivičnoj odgovornosti dat će nadležno tužilaštvo.