data-nosnippet>
Predsjednik Austrijskog komiteta za proširenje NATO-a, Gunther Fehlinger, predstavio je novi prijedlog ustavne reforme Bosne i Hercegovine kojim predlaže potpuno napuštanje sadašnjeg administrativnog uređenja zemlje. Umjesto postojećih entiteta, zagovara uspostavljanje moderne evropske federacije sastavljene od deset saveznih država.
Fehlinger je austrijski ekonomista, politički analitičar i dugogodišnji zagovornik proširenja Evropske unije i NATO-a. Tokom svoje karijere obavljao je funkciju generalnog sekretara Unije malih i srednjih preduzeća (SME Union) pri Evropskoj narodnoj partiji (EPP), a poznat je po snažnom zalaganju za euroatlantske integracije zemalja Zapadnog Balkana. U više navrata privukao je pažnju javnosti svojim prijedlozima o političkom uređenju regiona, koji su često izazivali brojne reakcije.
Njegov najnoviji prijedlog polazi od stava da Bosni i Hercegovini treba potpuno nova ustavna struktura zasnovana na federalnom, demokratskom i multietničkom modelu. Smatra da bi takav sistem omogućio prevazilaženje, kako navodi, dugogodišnje “Dejtonske paralize” i otvorio prostor za efikasnije funkcionisanje države.
U svom prijedlogu posebno naglašava da Bosna i Hercegovina treba ostati jedinstvena država, bez mogućnosti podjele ili secesije bilo kojeg njenog dijela. Kao osnovne principe budućeg ustavnog poretka ističe ravnopravnost svih građana, regionalnu demokratiju i jačanje državnih institucija.
Deset saveznih država umjesto postojećih entiteta
Prema Fehlingerovom prijedlogu, Bosna i Hercegovina bila bi organizovana kroz deset saveznih jedinica:
- Una–Sana – centar Bihać
- Krajina – centar Banja Luka
- Posavina – centar Brčko, uključujući Brčko distrikt
- Drina – centar Višegrad
- Soli – centar Tuzla
- Centralna Bosna – centar Zenica
- Vrhbosna – centar Sarajevo, koje bi ostalo glavni grad federacije
- Tropolje – centar Livno
- Zapadna Hercegovina – centar Mostar
- Istočna Hercegovina – centar Trebinje
Sarajevo kao centar federalne vlasti
Predloženi model predviđa snažnu federalnu vlast sa sjedištem u Sarajevu, koja bi bila odgovorna za pitanja od državnog značaja. To uključuje vanjsku politiku, odbranu, članstvo u NATO-u, evropske integracije, državljanstvo, kontrolu granica, carinski sistem, federalno pravosuđe i razvoj ključne infrastrukture.
Istovremeno, savezne države imale bi značajnu autonomiju u oblastima obrazovanja, zdravstvene administracije, kulture, regionalnog razvoja i lokalne samouprave, što bi, prema autoru prijedloga, omogućilo efikasnije upravljanje i ravnomjerniji razvoj svih dijelova zemlje.
Fehlinger smatra da ovakav model ne bi predstavljao dodatnu podjelu Bosne i Hercegovine, već uspostavljanje funkcionalnog federalnog sistema po uzoru na pojedine evropske države. Prema njegovom mišljenju, upravo bi takva ustavna reforma mogla ubrzati put Bosne i Hercegovine prema članstvu u Evropskoj uniji i NATO savezu.
Ko je Gunther Fehlinger?
Gunther Fehlinger je austrijski ekonomista, politički analitičar i aktivista koji se godinama zalaže za proširenje NATO-a i Evropske unije, posebno na zemlje Zapadnog Balkana. Bio je generalni sekretar Unije malih i srednjih preduzeća (SME Union) pri Evropskoj narodnoj partiji (EPP), a poznat je i po otvorenim stavovima o austrijskoj neutralnosti te podršci jačanju euroatlantskih integracija.
Njegovi prijedlozi i politički istupi o Bosni i Hercegovini, Ukrajini i drugim regionalnim pitanjima često izazivaju burne rasprave i podijeljena mišljenja u javnosti. Najnoviji prijedlog o novom ustavnom uređenju Bosne i Hercegovine već je privukao veliku pažnju, a očekuje se da će i u narednom periodu biti predmet brojnih političkih i stručnih rasprava.