data-nosnippet>
Septembarske penzije u Republici Srpskoj ove godine isplaćuju se ranije nego što je to uobičajeno, a odluka je privukla posebnu pažnju jer je novac penzionerima počeo stizati svega nekoliko dana prije Općih izbora zakazanih za 4. oktobar. Za isplatu je osigurano oko 187 miliona KM, dok se u javnosti otvorila rasprava o tome da li se radi isključivo o budžetskoj odluci ili potezu koji može imati i predizborni efekat.
Penzije stigle već 1. oktobra
U Republici Srpskoj penzije su se posljednjih godina uglavnom isplaćivale do 10. dana u mjesecu. Ovaj put isplata je počela već 1. oktobra, što znači da su sredstva penzionerima dostupna nekoliko dana prije izbornog dana.
Vlasti Republike Srpske raniju isplatu predstavljaju kao izvršavanje budžetskih obaveza i dio nastojanja da se poboljša materijalni položaj penzionera.
Prema podacima navedenim u izvještajima, penzije su tokom 2026. godine kroz redovno i vanredno usklađivanje povećane ukupno za oko deset posto u odnosu na prethodnu godinu.
I ranija jednokratna pomoć bila tema
Ovo nije prvi put da se novčana davanja penzionerima u izbornoj godini nađu pod povećalom javnosti.
Transparency International BiH ranije je Centralnoj izbornoj komisiji prijavio odluku vlasti RS-a o izdvajanju 31,2 miliona KM za jednokratnu pomoć penzionerima. Organizacija je problematizirala činjenicu da takva vrsta pomoći nije predstavljena kao redovna budžetska subvencija.
CIK BiH tada nije pokrenuo postupak, navodeći da u konkretnom slučaju nije bilo osnova za postupanje zbog zloupotrebe javnih sredstava. Istovremeno, TI BiH ukazivao je da su slična jednokratna davanja zabilježena i ranijih izbornih godina, uključujući 2018. i 2022.
Važno je naglasiti da se ta odluka odnosi na jednokratnu pomoć i da nije isto što i sadašnja ranija isplata redovne septembarske penzije.
Opozicija iznijela ozbiljne tvrdnje
Dodatne reakcije izazvale su tvrdnje Igora Crnatka iz PDP-a. On je tokom septembra optužio aktiviste SNSD-a da u Banjoj Luci obilaze penzionere i donose im pakete sa osnovnim namirnicama, slatkišima i kovertama u kojima se navodno nalazi po 50 KM.
Crnadak je tvrdio da se na taj način pokušava utjecati na birače.
Međutim, za te tvrdnje javno nisu ponuđeni dokazi koji bi ih potvrdili kao činjenicu, pa ih nije moguće predstavljati kao utvrđenu kupovinu glasova. SNSD se, prema dostupnim informacijama, nije javno oglasio o tim konkretnim optužbama.
Tajming sada u centru pažnje
Istovremena isplata penzija nekoliko dana prije izbora dodatno je otvorila pitanje tajminga. Dok vlasti potez predstavljaju kao finansijsko olakšanje za penzionere, dio opozicije i nevladinog sektora posmatra ga kroz širi kontekst predizbornih aktivnosti.
U isto vrijeme, Republika Srpska ulazi u izbore uz značajan nivo javnog duga. Prema podacima Ministarstva finansija RS-a za kraj marta 2026. godine, ukupan dug iznosio je oko 7,07 milijardi KM, dok je javni dug bio oko 6,27 milijardi KM. Za ovu godinu ranije je odobrena mogućnost dugoročnog zaduživanja do 1,69 milijardi KM.
Samo postojanje zaduženja, međutim, ne dokazuje da se ono koristi za finansiranje predizbornih davanja.
Građani izlaze na birališta 4. oktobra
Predizborna kampanja u Republici Srpskoj tako se odvija uz niz ekonomskih obećanja, povećanja i jednokratnih pomoći, dok političke stranke pokušavaju pridobiti podršku birača.
SNSD je kampanju zvanično počeo početkom septembra, a Milorad Dodik tada je istakao da su kandidati te stranke Savo Minić i Željka Cvijanović kandidati za koje očekuje podršku birača.
Opći izbori u Bosni i Hercegovini zakazani su za 4. oktobar, a ranija isplata septembarskih penzija ostat će jedna od tema o kojima se govori u završnici izborne kampanje.