Brojke koje šokiraju: Koliko je budžet koštao posao sa Serdarovim

Gas-Res preuzeo Comsar Energy: Serdarov odlazi iz RS uz stotine miliona, a teret ostaje građanima

Odluka kojom je kompanija Gas-Res preuzela Comsar Energy i formalno je ozvaničena, čime ruski biznismen Rashid Serdarov završava svoje višegodišnje poslovanje u Republici Srpskoj. Prema dostupnim podacima, iz ovog aranžmana izlazi sa višemilionskom dobiti, dok se finansijske posljedice u velikoj mjeri prebacuju na javni sektor.

Serdarov je u Republiku Srpsku stigao još 2011. godine, uz snažnu političku podršku tadašnjeg i sadašnjeg lidera Milorada Dodika. U tom periodu najavljivani su veliki investicioni planovi – izgradnja termoelektrane, razvoj rudnika i otvaranje stotina novih radnih mjesta, uz ukupnu vrijednost projekata procijenjenu na oko milijardu konvertibilnih maraka.

Od velikih obećanja do milionskog tereta

Više od decenije kasnije, obećani projekti nisu realizovani. Umjesto investicionog ciklusa, u javnim finansijama ostaje značajan teret koji, prema procjenama, doseže oko 310 miliona KM. Taj iznos će, posredno ili neposredno, snositi građani Bosne i Hercegovine.

Još 2013. godine vlasti Republike Srpske dodijelile su Serdarovu koncesije na period od 30 godina za eksploataciju uglja na području Ugljevik. Naknada za ova prava iznosila je svega 8,5 miliona KM, što je već tada izazvalo brojne polemike u javnosti.

Godinu dana kasnije, Milorad Dodik javno je branio ovaj aranžman riječima:
– „Uvjeravam vas da gospodin Rashid nikada ne bi ništa tražio na štetu Republike Srpske.“

Produžavanja, aneksi i neispunjeni projekti

Uprkos izostanku konkretnih rezultata, ugovori sa kompanijama povezanim sa Serdarovim nisu raskinuti. Naprotiv, vlasti predvođene SNSD-om nastavile su praksu produžavanja koncesija i zaključivanja novih aneksa.

Ministar energetike i rudarstva Republike Srpske Petar Đokić takve poteze obrazlagao je potrebom da se investitoru omogući završetak pripremnih infrastrukturnih radova za planiranu termoelektranu i rudnik.

Ipak, najviše kontroverzi izazvala je činjenica da je Republika Srpska u konačnici praktično otkupila resurse koje je prethodno dodijelila pod koncesiju – što je otvorilo pitanje ekonomske opravdanosti cijelog procesa.

Završnica: otkup projekata i izlazak investitora

Proces je kulminirao 31. januara 2026. godine u Ugljeviku, kada je potvrđeno da je Comsar Energy preuzeta za iznos od približno 240 miliona KM.

Osim toga, institucije Republike Srpske ranije su otkupile i projekat hidroelektrane HE Mrsovo za oko 70 miliona KM, kao i hotel u Rudo za dodatnih 2,5 miliona KM.

Od 21. aprila ove godine većinski vlasnik kompanije CERS postao je Gas-Res sa udjelom od 98,4 posto, dok ostatak vlasništva pripada Rudniku i termoelektrani Ugljevik.

Reakcije javnosti i otvorena pitanja

Cijeli slučaj izazvao je snažne reakcije u javnosti, prije svega zbog tvrdnji da su značajna sredstva iz budžeta završila kod stranog investitora, dok ključni infrastrukturni projekti nikada nisu realizovani.

Ostaje otvoreno pitanje odgovornosti, ali i dugoročnih posljedica po javne finansije, s obzirom na to da će teret donesenih odluka u konačnici snositi građani.