Objavljen izvještaj o ruskom uticaju u BiH: Šta piše o ulozi Milorada Dodika?

Novo istraživanje o stranom uticaju: Rusija, Kina i Turska različitim metodama jačaju prisustvo u BiH i Crnoj Gori

Bosna i Hercegovina i Crna Gora i dalje se nalaze među državama Zapadnog Balkana koje su najviše izložene uticaju stranih sila, pokazuje novo istraživanje Centra za sigurnosne studije (CSS) pod nazivom “Bosnia and Herzegovina and Montenegro between Chinese, Russian, and Turkish Influence”.

Studija analizira načine na koje Rusija, Kina i Turska nastoje ostvariti svoje političke, ekonomske i društvene interese u dvije države koje još nisu članice Evropske unije. Prema navodima autorice istraživanja, svaka od ovih zemalja koristi različite instrumente djelovanja, uključujući investicije, infrastrukturne projekte, političku saradnju, kulturne aktivnosti i medijski prostor.

Kineski uticaj fokusiran na ekonomiju

U dijelu istraživanja koji se odnosi na Kinu navodi se da je njeno prisustvo u Bosni i Hercegovini i Crnoj Gori prije svega usmjereno na ekonomske aktivnosti. Poseban naglasak stavljen je na kreditne aranžmane, infrastrukturne projekte i ulaganja u energetski sektor.

Istovremeno, autorica upozorava da se uz takvu saradnju pojavljuju i određeni izazovi, među kojima se izdvajaju moguća tehnološka zavisnost, kao i netransparentni ugovorni odnosi.

Ruski uticaj prvenstveno političke prirode

Za razliku od kineskog pristupa, istraživanje navodi da je ruski uticaj u Bosni i Hercegovini dominantno usmjeren na političku sferu.

Prema analizi, Moskva nastoji očuvati svoje prisustvo u regionu koristeći postojeće političke i društvene podjele, ali i različite informacione kampanje.

Autori studije navode da ruski zvaničnici često kritikuju postojeći ustavni okvir Bosne i Hercegovine, dok istovremeno pružaju političku podršku vlastima Republike Srpske. U istraživanju se ocjenjuje da takvi odnosi imaju uticaj na političke procese u zemlji te predstavljaju izazov na putu evropskih i evroatlantskih integracija.

Pored političkog djelovanja, u studiji se ukazuje i na značaj kulturnih i vjerskih veza, kao i uticaja medijskog prostora, kroz koji se, prema navodima istraživanja, mogu dodatno produbljivati postojeće društvene podjele.

Ekonomski pokazatelji i geopolitički značaj

Analiza pokazuje da je trgovinska razmjena Bosne i Hercegovine s Rusijom znatno manja u odnosu na razmjenu sa Evropskom unijom, koja ostaje ubjedljivo najvažniji vanjskotrgovinski partner zemlje.

Kao jedan od primjera ruskog ekonomskog prisustva navodi se Rafinerija nafte Brod. Autorica istraživanja ocjenjuje da taj projekat danas ima prije svega geopolitički, a znatno manje ekonomski značaj.

Upozorenje na posljedice sankcija

U studiji se razmatraju i posljedice međunarodnih sankcija koje su Rusiji uvedene nakon početka rata u Ukrajini.

Navodi se da bi eventualni pokušaji zaobilaženja sankcija preko trećih zemalja mogli predstavljati dodatni izazov za Bosnu i Hercegovinu, posebno kada je riječ o njenom evropskom putu i usklađivanju s međunarodnim obavezama.

Jačanje institucija kao ključ otpornosti

U završnom dijelu istraživanja zaključuje se da unutrašnje političke podjele i institucionalne slabosti stvaraju dodatni prostor za djelovanje stranih aktera.

Kao ključni prioriteti izdvajaju se jačanje državnih institucija, unapređenje transparentnosti u donošenju odluka te nastavak reformskih procesa koji bi doprinijeli većoj otpornosti Bosne i Hercegovine na vanjske političke, ekonomske i informacione uticaje.