data-nosnippet>
Krajnje desna evropska politička grupacija Europa suverenih naroda (ESN), u kojoj jednu od glavnih uloga ima njemački Alternative für Deutschland, našla se pod ozbiljnim pritiskom evropskih institucija zbog sumnji da pojedine članice djeluju suprotno temeljnim vrijednostima Evropske unije, objavio je Politico.
Prema informacijama koje prenosi ovaj medij, evropski regulator zadužen za nadzor političkih stranaka i fondacija pokrenuo je proceduru koja bi mogla dovesti do ukidanja pravnog statusa ESN-a. Time bi grupacija mogla ostati i bez milionskih sredstava iz evropskog budžeta.
Iako parlamentarna grupa ESN-a u Evropskom parlamentu trenutno nije direktno suočena sa sankcijama, eventualna odluka imala bi ozbiljne posljedice za njene članice. Bez zajedničke evropske političke platforme, saradnja među strankama, organizacija kampanja i finansiranje budućih aktivnosti bili bi znatno otežani.
ESN je nastao nakon evropskih izbora 2024. godine, a okuplja više stranaka evropske desnice, uključujući AfD, francuski Reconquête, poljsku Konfederaciju, češki SPD, mađarski Pokret Naša domovina, nizozemski Forum za demokratiju i slovački pokret Republika. Tokom naredne godine grupacija bi iz evropskih fondova trebala dobiti više od dva miliona eura.
U opsežnom izvještaju regulatornog tijela navodi se da postoje ozbiljne sumnje da pojedine članice ESN-a svojim javnim djelovanjem krše principe na kojima počiva Evropska unija. Posebno se problematizuju izjave i objave koje se dovode u vezu sa antisemitizmom, antiimigrantskom retorikom, diskriminacijom manjina i anti-LGBT stavovima.
Među primjerima koje regulator navodi izdvajaju se sporni nastupi političara iz Poljske i Bugarske, kao i optužbe za povezanost određenih stranaka sa protestima i incidentima usmjerenim protiv institucija Evropske unije.
Kada je riječ o AfD-u, u dokumentaciji se podsjeća na odluku njemačke obavještajne službe iz maja 2025. godine, kojom je ta stranka označena kao desno-ekstremistička organizacija. Iako je sud u Kölnu privremeno zaustavio provođenje te odluke, istovremeno je ocijenjeno da dijelovi programa AfD-a odstupaju od principa ljudskog dostojanstva i slobode vjeroispovijesti.
Postupak protiv ESN-a još nije formalno otvoren. Evropski parlament, Evropska komisija ili Vijeće Evropske unije sada trebaju odlučiti hoće li regulatoru dati zeleno svjetlo za nastavak procesa.
Predsjednik ESN-a Stanislav Stojanov odbacio je optužbe i poručio da grupacija ostaje posvećena evropskim vrijednostima, tvrdeći da evropska politička stranka nema mandat da direktno kontroliše djelovanje svojih članica.
Ukoliko postupak bude nastavljen, ESN će imati priliku odgovoriti na sve navode i dostaviti svoju odbranu. Nakon toga mišljenje će dati posebno tijelo nezavisnih stručnjaka, prije nego što regulator donese konačnu odluku o mogućem brisanju grupacije iz registra evropskih političkih stranaka.
Čak i ako takva odluka bude donesena, Evropski parlament i Vijeće Evropske unije imat će dodatni rok za eventualni prigovor i preispitivanje cijelog procesa.