Sve države članice Evropske unije postigle su jednoglasan dogovor o otvaranju prvog pregovaračkog klastera za pristupanje Ukrajine i Moldavije Evropskoj uniji, potvrdio je predsjednik Evropskog vijeća Antonio Costa. Formalni početak pregovora bit će ozvaničen na međuvladinoj konferenciji zakazanoj za ponedjeljak.
U zajedničkoj izjavi predsjednice Evropske komisije Ursule von der Leyen i predsjednika Evropskog vijeća Antonija Coste navedeno je da odluka predstavlja priznanje napora koje su Ukrajina i Moldavija uložile u provođenje reformi, uprkos složenim unutrašnjim izazovima i vanjskopolitičkim okolnostima.
Važan korak na evropskom putu
Otvaranje prvog pregovaračkog klastera smatra se jednom od najvažnijih etapa u procesu pristupanja Evropskoj uniji. Pregovori su podijeljeni u šest tematskih klastera koji obuhvataju ukupno 33 pregovaračka poglavlja, a prvi među njima je klaster „Osnove“ (Fundamentals).
Riječ je o oblasti koja obuhvata ključne segmente funkcionisanja države, uključujući vladavinu prava, zaštitu ljudskih prava, rad demokratskih institucija i reformu pravosuđa. Upravo zbog svoje važnosti ovaj klaster otvara se prvi, a zatvara posljednji, te u velikoj mjeri određuje dinamiku pregovora u svim ostalim oblastima.
Reakcija Zelenskog
Ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski pozdravio je odluku Evropske unije, ocijenivši je snažnom političkom i moralnom podrškom Ukrajini u trenutku kada se zemlja i dalje suočava s posljedicama rata.
„Ukrajina se brani i time brani cijelu Evropu – ideju da evropske nacije mogu živjeti ujedinjene, slobodne i u miru“, poručio je Zelenski na društvenim mrežama.
Rasprava o modelima integracije
Paralelno s otvaranjem pregovora, unutar Evropske unije vode se razgovori o mogućim modelima ubrzane integracije zemalja kandidata. Njemački kancelar Friedrich Merz ranije je predložio razmatranje koncepta pridruženog članstva za Ukrajinu, smatrajući da bi takav pristup mogao dodatno podstaći pregovarački proces i doprinijeti stabilnosti regiona.
Ukrajinske vlasti istovremeno nastoje ubrzati evropski put zemlje. Cilj Kijeva je da tokom ovog ljeta otvori što veći broj pregovaračkih klastera kako bi građanima poslao jasnu poruku da je članstvo u Evropskoj uniji ostvariv cilj.
Podsjećamo, Ukrajina je zahtjev za članstvo u Evropskoj uniji podnijela u februaru 2022. godine, neposredno nakon početka ruske invazije. Evropska komisija je u više navrata isticala napredak koji je zemlja ostvarila u provođenju reformi, uz naglasak da je neophodno nastaviti aktivnosti na jačanju institucija i borbi protiv korupcije.